چکیده مقالات

مراتب عرفان ملا عبدالله بهابادی یزدی
نویسنده: دکترعبدالرحیم شهریاری

علامه ملا عبد الله بهابادی فقیهی اخباری یا اصولی ؟
نویسنده: مرتضی خوشنویس زاده اصفهانی

نقش ملا عبدالله بهابادی در تکوین جریان تعقل گرایی عصر صفوی
نویسنده: حجت الاسلام و المسلمین بشکانی

نقد دیدگاه شرح حال نویسان پیرامون ملا عبدالله یزدی
نویسنده: عظیم عابدینی-حبیب الله یوسفی

فعالیت های تفسیری علامه ملا عبدالله یزدی
نویسنده: عظیم عابدینی و حبیب الله یوسفی

مطالعه ی توصیفی حاشیه ملا عبدالله بهابادی از منظر تحلیل ژانر
نویسنده: سید عبدالمجید طباطبایی لطفی و طاهره قاسمی

تلامذه ملا عبدالله بهابادی یزدی
نویسنده: عبدالصمد جودتی استیار

ملا عبدالله یزدی و خاندان ملالی در عرصۀ تولیت حرم علوی(ع)
نویسنده: حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر احمد جنت امانی

ملا عبدالله بهابادی یزدی در «الذریعه»
نویسنده: محمدعلی نجفی کرمانشاهی

بررسی و تحلیل دلائل هم­گرایی عالمان شیعه با دولت صفوی
نویسنده: حسن عبدب پور، اضغر میرزایی

مطالب

قطب علمی مطالعات فرهنگ و تمدن شیعه در دوره صفویه

دوران حاکمیت صفویان در ایران و بررسی های تاریخ و فرهنگئ تمدن این سرزمین از جهات مختلفی اهمیت دارد. اما آنچه در این میان بیشتر قابل تاکید، توجه و بالیدن بر آن است،  رسمیت  مذهب تشیع در دوره صفویه،  مبنایی ماندگار برای هویت ایرانی شد که تا امروز ادامه یافته و به عنوان رکنی مهم در هویت ایرانی – اسلامی  شناخته می شود. این اقدام شاه اسماهیل صفوی در 907 ه.ق در شهر تبریز به رغم مسائل و محدودیت هایی که در آن مقطع داشت، به ویژه چالش های اساسی در زمینه تبیین دقیق مفهوم تشیع فقاهتی با تشیع رایج در اوایل حاکمیت صفویان، فقدان عالمان و اندیشمندان شیعی برای هدایت و راهبری جامعه، نبودن و یا بسیار کم بودن منابع شیعی برای استفاده در مسائل مختلف جامعه و البته در افتادن همسایگان سنی مذهب با این اندیشه نوین، توانست به مرور زمان از این مسیر پر خطر عبور نموده و در جایگاهی قرار گیرد که شاخصی برای هویت و برای تمام فعالیت های علمی، هنری در قالب مکاتب مختلف و با رویکرد شیعی شناخته شود.  اگر چه تلاش و اهتمام شاهان بعدی صفوی در این راه بسیار موثر بود لیکن نقش علما و دانشمندان و هنرمندان و صنعتگران در این تعالی فرهنگ و تمدن شیعی عصر صفوی زیر بنای تمام آن تلاش ها و اهتمام سلاطین بود. در واقع سلاطین صفوی زمینه ساز  مسیر بودند  و راه را هموار نمودند و در این شرایط، خداوندگاران علم و اندیشه و هنر و صنعت بودند که مسیر دانایی محوری را ترسیم نمودند. که دولت صفویه در آن راه قرار گرفت. رهبر فرزانه انقلاب در فرازی ارزشمند در این مورد، اشاره ایی ظریف دارند و می فرمایند «اینجانب بر خلاف کسانی که صفویه را در چشم ها ضد ارزش کردند، تاکید می کنم که صفویه بزرگترین حق را به دانش فقاهت و کلام شیعی دارند زیرا آنها بودند که راه را باز کردند و علمای شیعه را در این سطح پرورش دادند». این شرایط همکاری و تعاملی  ایجاد شده در دوره صفویه، آثار و برکات ارزشمند و پایداری را در تاریخ ایران و تاریخ تشیع به جای گذاشت که یکی از مهم ترین آنها، پایه عرصه حیات گذاشتن افرادی بود که عرصه­ های علم و اندیشه را با استفاده از شرایط مساعد و با پشتکار  خود و جدیت­ و تلاش جهادگونه طی نموده و قله های رفیع آن  را فتح نمودند و مفاخری ماندگار برای روزگاران بعد از خود شدند. علوم ملاعبدالله بهابادی یزدی از جمله این مفاخر بزرگ عصر صفوی است که می تواند الگویی برای نسل امروز محسوب شود. ملاعبدالله بهابادی یزدی که به باور علمای نسب شناس و شواهد تاریخی از مشاهیر و بزرگان شیعه و ایرانی الاصل قرن دهم هجری است، اگر چه به دلیل محدودیت اطلاعات و غفلت صاحبان قلم از پرداختن به شرح حال و آثار او برای بسیاری در روزگار حاضر شناخته شده نیست اما اثر ارزشمند او در قالب «حاشیه بر تهذیب المنطق» که با عنوان «حاشیه ملاعبدالله» در حوزه های علمیه و مراکر پژوهشی دینی کاملا شناخته شده است، نشان می دهد که پرداختن به شرح حال و تلاش های علمی و اجرایی ایشان به ویژه بر اساس تاکیداتی که مقام معظم رهبری در معرفی این شخصیت داشته اند، بسیار ضروری است. این عالم فرزانه که در عرصه های علمی فقه و اصول، تفسیر، فلسفه و کلام و منطق در زمان خود از سر آمدان روزگار بود و دوران تحصیل و تعلیم خود را در یزد، شیراز، اصفهان و نجف گذرانده  و علاوه بر افتخار شاگردی بزرگانی همچون غیاث الدین منصور دشتکی و محقق کرکی را به دست آمد، شاگردان سر آمدی همچون شیخ بهایی را نیز پروراند. همچنین انتصاب به مقام تولیت آستان مقدس علوی از سوی دولت صفوی از ایشان، چهره ایی درخشان و جامع به یادگار گذاشته است. از این رو ضرورت دارد تا  ضمن پرداختن به زندگی شخصی ایشان، اهتمام جدی برای جمع­ آوری آثار و تالیفات و استخاج اندیشه ها و نظرات سیاسی، اجتماعی و دینی و فقاهتی ایشان صورت پذیرد. بحمدالله با تشکیل کنگره بزرگداشت ملاعبدالله بهابادی یزدی، این ضرورت در مسیر تحقیق  قرار گرفته است و اهتمام اعضای گرانقدر، اندیشمند و تلاشگر دبیرخانه کنگره و تلاشی که برای معرفی این عالم فرزانه و احیای آثار علمی ایشان دارند، می تواند نشانگر تلاش مجاهدانه علامه بهابادی یزدی را در اعتلای فرهنگ شیعه باشد. اولین شاخص عینی تلاش اعضای محترم دبیرخانه کنگره و به ویژه جناب آقای حسن عبدی پور، دبیر محترم علمی کنگره، همین کتاب ارزشمند «سیره عملی و علمی ملاعبدالله» است که در چهار فصل ابعاد مختلف زندگی و تلاش های ملاعبدالله را به شیوه ای علمی و به صورت توصیفی- تحلیلی تنظیم شده است. پرداختن به ابعاد مختلف و زوایای گوناگون زندگی ملاعبدالله، تحلیلی بودن مطالب، قلم شیوا و روان و استناد گفته ها و نقل ها به منابع متعدد از ویژگی های ارزشمندی است که مطالعه این کتاب را برای نسل امروز و صاحبان اندیشه در حوزه و دانشگاه و خارج از این دو مرجع علمی ضروری می نماید.

قطب علمی مطالعات فرهنگ  و تمدن شیعه در دوره صفویه در دانشگاه اصفهان که افتخار همکاری با دبیرخانه کنگره حکیم ملاعبدالله بهابادی یزدی را در کارنامه خود دارد، ضمن تقدیر از زحمات نویسنده محترم کتاب و اعضای محترم دبیرخانه کنگره، امیدوار است یافته های این کنگره علمی در قالب مجموعه مقالات، کتاب ها و آثار احیا شده علامه بهابادی گام موثری در بازشناسی دوران شکوفایی فرهنگ و تمدن شیعی محسوب شد.

کلیه حقوق این سایت برای پایگاه علامه آخوند ملا عبدالله یزدی بهابادی محفوظ است