چکیده مقالات

مراتب عرفان ملا عبدالله بهابادی یزدی
نویسنده: دکترعبدالرحیم شهریاری

علامه ملا عبد الله بهابادی فقیهی اخباری یا اصولی ؟
نویسنده: مرتضی خوشنویس زاده اصفهانی

نقش ملا عبدالله بهابادی در تکوین جریان تعقل گرایی عصر صفوی
نویسنده: حجت الاسلام و المسلمین بشکانی

نقد دیدگاه شرح حال نویسان پیرامون ملا عبدالله یزدی
نویسنده: عظیم عابدینی-حبیب الله یوسفی

فعالیت های تفسیری علامه ملا عبدالله یزدی
نویسنده: عظیم عابدینی و حبیب الله یوسفی

مطالعه ی توصیفی حاشیه ملا عبدالله بهابادی از منظر تحلیل ژانر
نویسنده: سید عبدالمجید طباطبایی لطفی و طاهره قاسمی

تلامذه ملا عبدالله بهابادی یزدی
نویسنده: عبدالصمد جودتی استیار

ملا عبدالله یزدی و خاندان ملالی در عرصۀ تولیت حرم علوی(ع)
نویسنده: حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر احمد جنت امانی

ملا عبدالله بهابادی یزدی در «الذریعه»
نویسنده: محمدعلی نجفی کرمانشاهی

بررسی و تحلیل دلائل هم­گرایی عالمان شیعه با دولت صفوی
نویسنده: حسن عبدب پور، اضغر میرزایی

مطالب

حاشیه تهذیب المنطق تفتازانی

دانلود کتاب خطی حاشیه تهذیب المنطق تفتازانی

معروف­ترین اثر علامه سعدالدین تفتازانی کتاب تهذیب المنطق و الکلام است که شامل دو بخش منطق و کلام می‌باشد. گفته می‌شود بخش منطق آن بهترین متنی است که در نهایت ایجاز درباره علم منطق نگاشته شده و حاوی جمیع مسائل مهم منطق می‌باشد.

بر کتاب تهذیب المنطق تفتازانی شروح بسیاری نوشته شده است که مشهورترین آن‌ها حاشیه ملاعبدالله بهابادی یزدی است.

فشردۀ مطالب تهذیب منطق:

چکیدۀ آنچه در تهذیب منطق ضمن یک مقدمه، پانزده فصل و یک خاتمه آمده بدین قرار است:

در این کتاب تفتازانی پس از بیان خطبه، کتابش را در چهار بخش تنظیم نموده است:

مقدمه، مقصد اول، مقصد دوم و خاتمه.

مقدمه: تقسیم علم به دو بخش تصور و تصدیق. هر یک از این دو به بدیهی و نظری تقسیم می‌شود. او آن‌گاه به وقوع خطا در نظر و استدلال و نیاز دانشوران به منطق را چونان ابزار بازدارندۀ انسان از خطا دانسته است. آن‌گاه او از موضوع دانش منطق، یعنی معرف و حجت سخن رانده است.

فصل اول: دلالت، دلالت‌های سه‌گانه یعنی مطابقه، تضمن و التزام که علامه تفتازانی پس از بیان و توصیف خود آن‌ها به نسبتی که آن‌ها با همدیگر دارند می‌پردازد.

فصل دوم: تقسیم لفظ مفرد به کلی و جزئی و نسبت‌های چهارگانه که تساوی، تباین، عموم و خصوص مطلق و عموم و خصوص من وجه را در بر می‌گیرد.

فصل سوم: کلیات خمس را بیان می‌کند. کلیات خمس عبارتند از: جنس، فصل، نوع، عرض خاص و عرض عام. در این فصل همچنین بحث کلی شده و آن به سه قسمت تقسم می­شود: کلی منطقی، کلی طبیعی و کلی عقلی.

فصل چهارم: برای تصور شیء باید تعریفی از آن به کمک معرف(ها) داشت و این تعریف ممکن است به حد یا رسم باشد و هر یک از این دو ممکن است تام یا ناقص باشند.

فصل پنجم: از این فصل است که پس از تصور بحث تصدیق به میان می‌آید. نخست قضیه چونان سخن صدق‌پذیر یا کذب‌پذیر تعریف می‌شود. آنگاه تقسیم انواع قضیه به میان می‌آید.

فصل ششم: قضیۀ شرطیۀ متصلۀ لزومیه و اتفاقیه و نیز قضیۀ شرطیۀ منفصلۀ حقیقیه. همچنین قضیه های مانعه الجمع، مانعه الخلو، عنادیه و اتفاقیه بحث شده اند.

فصل هفتم: در این فصل تناقض تعریف می شود و این که شرایط تناقض چیست، و چگونگی اختلاف داشتن دو قضیۀ متناقض در کم و کیف و جهت کدام است. و نیز اتحاد آن دو از هر جهت در موردهای یاد شده بررسی وبحث شده است.

فصل هشتم: عکس مستوی به عنوان تبدیل دو طرف یک قضیه به شرط باقی ماندن صدق و کذب و نیز کیف قضیه به همان گونه که در اصل خود قضیه بوده است بحث می شود.

فصل نهم: عکس نقیض چنین تعریف می‌شود: تبدیل نقیض‌های دو طرف با بقای صدق و کیف. بنا بر این تعریف عکس نقیض موجبه کلیه همان موجبۀ کلیه و از آن موجبۀ جزئیه فقط به جزئیه قابل تبدیل است.

فصل دهم: در این فصل بخش های مختلف قیاس پیش کشیده می شوند. نخست تعریف قیاس: سخن مرکب از قضایا که ذاتاً مستلزم سخن دیگری باشد. اگر این سخن دیگر با ماده و شکل قیاس اصلی یکی باشد قیاس استثنائی است در غیر این صورت قیاس اقترانی است. آنگاه به تقسیم قیاس اقترانی می پردازد که حملی و شرطی باشد.

فصل یازدهم: قیاس شرطی اقترانی و ترکیبی بودن آن از دو متصله یا دو منفصله یا حملیه و منفصله، و چگونگی برقرار شدن شکل های چهارگانه را در آن به اختصار بیان کرده است.

فصل دوازدهم: قیاس استثنائی و ترکیب آن از مقدمۀ شرطیه و مقدمۀ حملیه. اگر آن مقدمه شرطیۀ متصله باشد وضع مقدم و رفع تالی و اگر حقیقیه باشد رفع  هر دو یا وضع هر دو و اگر مانعه الجمع باشد وضع هر دو و اگر مانعه الخلو باشد رفع هر دو نتیجه بخش خواهد بود. و نیز نامیده شدن قیاس استثنائی به قیاس خلف که عبارت از" اثبات مطلوب از راه ابطال نقیض آن" باشد. او همچنین بازگشت پذیر بودن قیاس خلف را به قیاس استثنایی و اقترانی بحث کرده است.

فصل سیزدهم: در این فصل به آوردن تعریفی برای استقراء یعنی بررسی جزئیات برای اثبات حکم کلی بسنده شده است.

فصل چهاردهم: در این فصل تمثیل تعریف یا بیان شده است: بیان مشارکت یک جزئی با جزئی دیگر در علت حکم. دو راه عمده برای این تعریف از تمثیل آورده شده است که دوران و تردید باشد.

فصل پانزدهم: در این فصل صناعات خمس یا صناعت های پنجگانه بحث شده است، بدین ترتیب:

صناعت اول: برهانیا قیاس برهانی: از یقینی های ششگانه، یعنی اولیات، مشاهدات، تجربیات، حدسیات، متواترات و فطریات شکل می گیرد؛

صناعت دوم: جدل یا قیاس جدلی که از مشهورات و مسلمات ترکیب شده است؛

صناعت سوم: خطابه یا قیاس خطابی که از مقبولات و مظنونات شکل گرفته است؛

صناعت چهارم: شعریا قیاس شعری که از مخیلات تالیف شده است؛

صناعت پنجم: سفسطه یا قیاس سفسطی که از وهمیات و مشبهات تشکیل شده است.

خاتمه: اجزای سه گانۀ هر دانش در اینجا بررسی شده است. این سه جزء عبارتند از موضوع و مبادی و مسائل. او سپس به رؤس ثمانیه یا اصول هشتگانه چونان پیش- آغاز برای یک دانش می پردازد و آن ها را مورد بحث قرار می دهد.

اصول هشتگانه عبارتند از: غرض، فایده، عنوان،مؤسس، نوع، مرتبه، تقسیم و روش های آموزش آن دانش.

دانلود کتاب خطی حاشیه تهذیب المنطق تفتازانی

کلیه حقوق این سایت برای پایگاه علامه آخوند ملا عبدالله یزدی بهابادی محفوظ است