چکیده مقالات

مراتب عرفان ملا عبدالله بهابادی یزدی
نویسنده: دکترعبدالرحیم شهریاری

علامه ملا عبد الله بهابادی فقیهی اخباری یا اصولی ؟
نویسنده: مرتضی خوشنویس زاده اصفهانی

نقش ملا عبدالله بهابادی در تکوین جریان تعقل گرایی عصر صفوی
نویسنده: حجت الاسلام و المسلمین بشکانی

نقد دیدگاه شرح حال نویسان پیرامون ملا عبدالله یزدی
نویسنده: عظیم عابدینی-حبیب الله یوسفی

فعالیت های تفسیری علامه ملا عبدالله یزدی
نویسنده: عظیم عابدینی و حبیب الله یوسفی

مطالعه ی توصیفی حاشیه ملا عبدالله بهابادی از منظر تحلیل ژانر
نویسنده: سید عبدالمجید طباطبایی لطفی و طاهره قاسمی

تلامذه ملا عبدالله بهابادی یزدی
نویسنده: عبدالصمد جودتی استیار

ملا عبدالله یزدی و خاندان ملالی در عرصۀ تولیت حرم علوی(ع)
نویسنده: حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر احمد جنت امانی

ملا عبدالله بهابادی یزدی در «الذریعه»
نویسنده: محمدعلی نجفی کرمانشاهی

بررسی و تحلیل دلائل هم­گرایی عالمان شیعه با دولت صفوی
نویسنده: حسن عبدب پور، اضغر میرزایی

مطالب

گفتگو با آیت الله رحمتی سیرجانی (2)

اشاره

آیت الله شیخ محمد رحمتی در سال 1307 ش( 1347 ق) در شهرستان سیرجان دیده به جهان گشود. وی به رغم فشارها و مشكلات وجود ضد روحانیتی كه در دوران رضاشاه پدید آمده بود، به تحصیل علوم حوزوی روی آورد و در سیرجان و کرمان نزد حضرات آیات شیخ علی مفیدی سیرجانی و شیخ علی اصغر صالحی درس خواند و از سال 1328 ش در نجف اشرف نزد بزرگانی چون حضرات آیات سید محمود شاهرودی، سید یحیی مدرسی یزدی و سید ابوالقاسم خویی فقه و اصول را گذراند و در سال 1336 ش موفق به دریافت چهار اجازه اجتهاد از اساتید خود شد. وی همچین دارای اجازه روایی از علامه شیخ آقا بزرگ تهرانی می باشد. رساله توضیح المسائل، مناسك حج، پرتو عنایات و تصحیح و تحشیة علی الحضارة الاسلامیة فی القرن الرابع لآدم متز از آثار وی است. ایشان ساکن شهر مقدس قم می باشند.

-         ملا عبدالله یزدی دارای چه مقام علمی است؟

ملا عبدالله در عصر صفویه می زیست و استاد شیخ بهایی است. شهادت شهید ثانی که وضع ناگواری را برای شیعیان شام موجب گشته بود، چون گفته شده شیخ بهایی به همراه پدرش بر اثر آن حادثه به ایران سفر کرده، حضور شیخ بهایی در ایران از سال 965 به بعد بوده است. البته طبق نوشته ای از شیخ، ایشان در سال 969 در قزوین بوده است. اگر حضور ملا عبدالله یزدی را از سال 967 در نجف بدانیم، شیخ بهایی در میان سال های 965 تا 967 نزد ملا عبدالله درس خوانده است. حال در قزوین یا اصفهان. البته محتمل هم هست که شیخ بعدا راهی نجف شده و در زمان حضور ملا عبدالله در نجف، به درس وی حاضر شده باشد. در هر صورت شیخ در حاشیه تفسیر بیضاوی از ملا عبدالله به «علامه» تعبیر می کند و مقام علمی ملا عبدالله با این تعبیر روشن می شود.  در حوزه ها ایشان را معمولا با حاشیه بر تهذب المنطق می شناسند ولی مقام وی فراتر از این حرف هاست.

-         شما منطق ملا عبدالله را خوانده اید یا منطق مرحوم مظفر را؟

بنده با اینکه در زمان تحصیل در نجف، شاگرد مرحوم مظفر بودم و نزد ایشان حکمت می خواندم، ولی حاشیه ملا عبدالله را در ابتدای تحصیل خوانده ام و کتاب خوب و مفیدی به نظرم می آید.

-         منطق و حکمت در اجتهاد نقشی دارند؟

بنده نه اینکه حکمت ندیده باشم. علاوه بر مرحوم مظفر نزد آیت الله سید عبدالاعلی سبزواری و مرحوم شیخ صدرا بادكوبه ای حکمت و فلسفه خوانده ام. ولی حکمت نقش خاصی در اجتهاد ندارد و فقط منطق است که در بخش هایی از مسیر اجتهاد به درد فقیه می خورد.

-         شما کتابی ارزنده پیرامون تاریخ تمدن اسلام نوشته اید. این اثر بیشتر ناظر به کتاب خاورشناس شهر آدام متز است. اصول کلی تمدن عالی اسلام در زمان صفویه افول می کند یا نه؟ و نقش آثار بزرگانی چون ملا عبدالله در این میان چیست؟

آدام متز یک مستشرق آلمانی  بود که صد سال قبل فوت کرده است. کتاب معروف وی تاریخ تمدن اسلام در قرن ۴ هجری قمری است. کتاب او به زبان های مختلفی ترجمه و چاپ شده است. البته در بعضی ترجمه ها، تصرفاتی در اصل کتاب صورت گرفته مثلا در بعضی ترجمه های فارسی و عربی آن. خلاصه این خاورشناس با اینکه در زمینه معرفی تاریخ تمدن اسلامی در قرن چهارم زحمت کشیده ولی کتابش خالی از نقص و اشتباه نیست. بنده به فضل الهی کتاب وی را تصحیح و تحشیه کرده ام و نشان داده ام که تاریخ تمدن اسلامی چیزی برتر و فراتر از تصویری است که آدام متز در کتابش به نمایش گذارده است. در عصر صفویه هم تاریخ تمدن دارای برجستگی های خاص خودش است که معمولا مورد کم لطفی و حتی بی لطفی بعضی افراد واقع می شود. نقش دانش و دانشمندان به ویژه دانشمندان شیعه که به منبع بی انتهای علوم اهل بیت(ع) متصل هستند، در تمدن اسلامی و فرهنگ شرق، یک نقش بی بدیل است. در زمان صفویه نیز دانشمندان بزرگ مذهب مثل ملا عبدالله با زحمات خود و تلاش های علمی خود و آثار علمی شان در تقویت و رشد تمدن نقش مثبتی ایفا کرده اند که باید حاصل زحماتشان را استخراج کرده و به مسلمانان و جهانیان شناسند.

-         با تشکر از شما، اگر زحمتی نیست توصیه ای اخلاقی هم برای ما بفرمایید.

حدیثی از پیغمبر اکرم(ص) را برای شما ذکر می کنم به این امید که به محتوای این حدیث عامل باشیم. پیامبر اسلام(ص) در وصیتی به حضرت علی(ع) می فرماید: « یا علی، ثلاث درجات و ثلاث کفارات و ثلاث مهلکات و ثلاث منجیات... اما المنجیات فخوف الله فی السر و العلانیة، و القصد فی الغنی و الفقر، و کلمة العدل فی الرضا و السخط.» ای علی، سه چيز، درجه است و سه چيز كفّاره و سه چيز هلاكت بار و سه چيز نجات بخش. اما آن سه چیز نجات بخش عبارت است از: ترس از خدا در آشكار و نهان، ميانه روى در توانگرى و تهيدستى، و حق گويى در حال خشم و خشنودى.

خداوند سبحان به همگان توفیق خوف الهی، میانه وری در امور و انصاف در همه حال را عطا کند.

 

کلیه حقوق این سایت برای پایگاه علامه آخوند ملا عبدالله یزدی بهابادی محفوظ است