چکیده مقالات

مراتب عرفان ملا عبدالله بهابادی یزدی
نویسنده: دکترعبدالرحیم شهریاری

علامه ملا عبد الله بهابادی فقیهی اخباری یا اصولی ؟
نویسنده: مرتضی خوشنویس زاده اصفهانی

نقش ملا عبدالله بهابادی در تکوین جریان تعقل گرایی عصر صفوی
نویسنده: حجت الاسلام و المسلمین بشکانی

نقد دیدگاه شرح حال نویسان پیرامون ملا عبدالله یزدی
نویسنده: عظیم عابدینی-حبیب الله یوسفی

فعالیت های تفسیری علامه ملا عبدالله یزدی
نویسنده: عظیم عابدینی و حبیب الله یوسفی

مطالعه ی توصیفی حاشیه ملا عبدالله بهابادی از منظر تحلیل ژانر
نویسنده: سید عبدالمجید طباطبایی لطفی و طاهره قاسمی

تلامذه ملا عبدالله بهابادی یزدی
نویسنده: عبدالصمد جودتی استیار

ملا عبدالله یزدی و خاندان ملالی در عرصۀ تولیت حرم علوی(ع)
نویسنده: حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر احمد جنت امانی

ملا عبدالله بهابادی یزدی در «الذریعه»
نویسنده: محمدعلی نجفی کرمانشاهی

بررسی و تحلیل دلائل هم­گرایی عالمان شیعه با دولت صفوی
نویسنده: حسن عبدب پور، اضغر میرزایی

مطالب

گفتگو با حجت الاسلام و المسلمین بشکانی

امام جمعۀ شاهدیۀ یزد

-      ضمن عرض سلام و تشکر؛ چنانکه مطلع شده ایم، حضرتعالی پیرامون ملا عبدالله بهابادی و افکار و زندگی وی تحقیقی در دست انجام دارید. اشاراتی دربارۀ این تحقیق را برای ما بیان می فرمایید؟

در سفری که مقام معظم رهبری(حفظه الله تعالی) به یزد داشتند، یکی از دانشمندان بزرگی که ایشان از وی یاد کرده و پیرامونش مطالبی را بیان فرمودند، مرحوم علامه ملا عبدالله بهابادی یزدی بود. ایشان همچنین از خاندان «ملالی»، که شهرت خاندان این عالم و دانشمند برجسته در نجف است و بیش از دو قرن تولیت حرم مطهر حضرت علی(علیه السلام) را بر عهده داشتند سخن گفتند. بهاباد با اینکه محل رشد و پرورش بزرگانی بوده است، ولی معروف ترین شخصیت برخاسته از این ناحیه، ملا عبدالله بهابادی است. از لحاظ موقعیت جغرافیایی گاهی بهاباد را جزو کرمان و گاهی جزو یزد به شمار می آورده اند و برخی سفرنامه نویسان قدیمی مثل مارکوپولو هم از این ناحیه نام برده اند.

بنده با اینکه قبلا در زمینه هایی خاص، تحقیقاتی داشتم، از همان زمان بر روی زندگی و سیره و احوال و افکار و آثار مرحوم بهابادی تحقیقاتی را آغاز کردم که ان شاء الله در کنگره شما به صورت مقاله ارائه خواهد شد. در آن مقاله با استفاده از منابع متعدد، در پی این بوده ام تا جریان تعقل گرایی انتهای عصر تیموری و نیمۀ اول عصر صفوی را تحلیل کنم، تا مشخص شود چه عوامل و شرایطی موجب ایجاد یک بستر ویژه شده و نگرش و نگاه رایج علما به مباحث کلامی و معقول چه جهتی به خود گرفته و محاسن و مزایای این رویکرد چه بوده است؟

ملا عبدالله بهابادی در همین دوره تعقل گرایی می زیسته و خودش هم از افراد شاخص این جریان تعقل گرایی است. وی که در شیراز نزد شیخ جمال الدین محمود شیرازی(از شاگردان علامه جلال الدین دوانی) به تحصیل پرداخته و به کسانی چون مقدس اردبیلی و باغنوی شیرازی(که به وی باغندی هم گفته اند)، همدرس بوده. بعدها باغندی به هند می رود و مقدس اردبیلی و ملا عبدالله بهابادی ساکن نجف می شوند. در نجف، مقدس اردبیلی بیشتر تمرکز خود را بر منقول گرایی و فقه می گذارد، ولی ملا عبدالله بهابادی چنانکه در ایران و در مکتب شیراز، در جریان تعقل گرایی فعالیت می کرد، با اینکه در نجف منصبی را از سوی حکام صفوی پذیرفته بود، به تقویت جریان تعقل گرایی عصر صفوی کمک کرد و حتی کتاب مشهور حاشیه اش که شرحی بر بخش منطق اثر موجز تهذیب تفتازانی است، را در شهر مقدس نجف می نویسد.

نامه ای از شهید ثانی به ملا عبدالله بهابادی داریم که آقا بزرگ تهرانی از وجود آن خبر می دهد. بنده فکر می کنم محتوای نامه ناظر به همین جریان تعقل گرایی است. یعنی شهید اول به ملا عبدالله بهابادی پیرامون همین جریان مطالبی را بیان می کند. ملا عبدالله در نجف به تدریس علوم معقول اشتغال پیدا می کند و همان طور که در ایران حوزۀ درس معتبری داشت، در نجف هم موفق می شود بزرگانی مثل صاحب معالم(فرزند شهید ثانی) را تربیت کند. چنانکه شیخ بهایی هم جزو شاگردان وی است و در حاشیه ای که بر تفسیر بیضاوی نوشته، از استادش ملا عبدالله بهابادی سخن می گوید.

إن شاء الله تفصیل و بسط مطالبی که به برخی از آنها اشاره کردم، در مقاله خواهد آمد. روشن است که کار انجام شده دربارۀ مرحوم بهابادی اندک است و امیدوارم در کنگره، آثار و مقالات و نوشته هایی عرضه شود تا جایگاه بلند و رفیع مرحوم بهابادی را نشان دهد و مشخص نماید که مکتب تعقل گرایی آن روزگار چه فواید و برکاتی داشته است؟ و نقش ملا عبدالله در آن مکتب چه اندازه بوده؟ و آثار علمی و حواشی و شروح متعددی که در آن مکتب تولید شده، نه تنها نشان ضعف علمی نویسندگان نبوده، که باعث بسترسازی برای ایجاد حکمت متعالیه شده است. خداوند شما و همکارانتان را توفیق بدهد؛ والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته.

 

 

 

کلیه حقوق این سایت برای پایگاه علامه آخوند ملا عبدالله یزدی بهابادی محفوظ است