چکیده مقالات

مراتب عرفان ملا عبدالله بهابادی یزدی
نویسنده: دکترعبدالرحیم شهریاری

علامه ملا عبد الله بهابادی فقیهی اخباری یا اصولی ؟
نویسنده: مرتضی خوشنویس زاده اصفهانی

نقش ملا عبدالله بهابادی در تکوین جریان تعقل گرایی عصر صفوی
نویسنده: حجت الاسلام و المسلمین بشکانی

نقد دیدگاه شرح حال نویسان پیرامون ملا عبدالله یزدی
نویسنده: عظیم عابدینی-حبیب الله یوسفی

فعالیت های تفسیری علامه ملا عبدالله یزدی
نویسنده: عظیم عابدینی و حبیب الله یوسفی

مطالعه ی توصیفی حاشیه ملا عبدالله بهابادی از منظر تحلیل ژانر
نویسنده: سید عبدالمجید طباطبایی لطفی و طاهره قاسمی

تلامذه ملا عبدالله بهابادی یزدی
نویسنده: عبدالصمد جودتی استیار

ملا عبدالله یزدی و خاندان ملالی در عرصۀ تولیت حرم علوی(ع)
نویسنده: حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر احمد جنت امانی

ملا عبدالله بهابادی یزدی در «الذریعه»
نویسنده: محمدعلی نجفی کرمانشاهی

بررسی و تحلیل دلائل هم­گرایی عالمان شیعه با دولت صفوی
نویسنده: حسن عبدب پور، اضغر میرزایی

مطالب

منابع حاوی اطلاعات ارزشمندی درباره شخصیت علامه ملاعبدالله بهابادی

منابع ذیل حاوی اطلاعات ارزشمندی درباره شخصیت علامه ملاعبدالله بهابادی می باشد:

منابع: امل الآمل، 160:2؛ جامع مفیدی، 331:3؛ اعیان الشیعه، 53:8؛ هدیه العارفین، 1 :473-474؛ معجم المولفین، 49:6؛ النجوم المسرد: 100؛ یادگاری های یزد، 195:1؛ گنجینه ی دانشمندان، 435:7؛ طبقات اعلام الشیعه، 135:4؛ الذریعه،3 :348، 473؛ همان،6: 53، 60، 68، 72، 74، 193، 203؛ همان، 161:13؛ همان، 10:18؛ همان، 90:23؛ ریحانه الادب،6: 390-391؛ همان، 306:3؛ تذکره ی هفت اقلیم، 227:1؛ لغتنامه ی دهخدا،23774:15؛ روضات الجنات،4 :228-230؛ ریاض العلماء3: 191-194؛ طبقات مفسران شیعه، 404:2؛ فوائد الرضویه: 249؛ موسوعه طبقلت الفقهاء،10: 133-135؛ مرآه الکتب، 160:3؛ تکمله امل الآمل: 142؛ فقهای نامدار شیعه: 202؛ مندرکات اعیان الشیعه، 138:8؛ دانشمندان یزد: 83؛ آخوند ملاعبدالله بهابادی، صاحب حاشیه، تألیف احمد ترحمی؛ بررسی رجال و مشاهیر استان یزد: 73-74؛ اثرآفرینان، 159:6؛ آینه ی دانشوران: 671؛ نسخه های خطی کتابخانه ی وزیری، 1054:3؛دائره المعارف تشیع،6: 20-21؛ سلافه العصر: 490-491؛ ستارگان فروزان،1: 30-31؛ نجوم السماء: 23؛ معجم المطبوعات، 1946:2؛ روزنامه ی جمهوری اسلامی، مقاله ی آشنایی با بزرگان علم و ادب استان یزد؛ خلاصه التواریخ: 587، 1002؛ عالم آرای عباسی، 156:1؛ خلدبرین: 434؛ تواریخ نجف و.... و نقل و قول های مردم در بهاباد که به صورت متواتر مطرح می نماید.

http://www.hazah.net/per/k/asar14/mg 1423.htm

 

نوادگان و بستگان علامه ملاعبدالله بهابادی:

نجفی یزدی، احمد

عالم دینی

سده ی 11ق

ملا احمد نجفی یزدی فرزند ملاعبدالله بن ملا محمد طاهر از عالمان دینی یزد در سده ی 11ق.

وی از نوادگان ملاعبدالله بهابادی صاحب حاشیه ی تهذیب المنطق و پدرش منصب کلیدداری خزانه ی آستان قدس علوی را بر عهده داشت. ملااحمد نسخه ای از شرح دیوان امیرالمومنین(ع) که به وسیله محمد محاویلی در سال 1088ق استنساخ شده، کاتب آن را با پدر ملااحمد مقابله کرده بود، نزد خود داشت. منبع: اعیان الشیعه، 18:3.

 

یزدی، محمود

عالم دینی، شاعر

سده ی 12 و 13ق

ملامحمود یزدی نجفی فرزند عبدالمطلب از عالمان دینی و شاعران یزدی در اواخر سده ی12و اوایل سده ی 13ق.

وی از نوادگان ملاعبدالله بهابادی یزدی (م: 981ق) و ادیبی فاضل بود و در نجف منصب خزانه داری حرم حضرت امیرالمومنین(ع) را بر عهده داشت. یزدی همچنین از طبع شعری نیکویی برخوردار بود و قصیده ای از وی (افزون بر صد بیت) در مدح پیامبر اکرم(ص) به یادگار ماند. تاریخ کتابت این اشعار که در ضمن مجموعه ای نزد آل کبه در بغداد موجود بوده است، 1204 ق می باشد. منابع: اعیان الشیعه، 106:10؛ دانشمندان یزد: 125.

منبع: مفاخر یزد؛ سید محمد کاظم مدرسی، میرزا محمد کاظمینی، ص 145-143، 783، 903.

میرزا خلیل الله بهابادی

میرزا خلیل الله بهابادی وزیر سده یازدهم ق، و از اعیان و اشراف بهاباد، وی در زمان وزارت علی قلی خان شاملو، منشی وی بود. سپس در حدود 1304ق مستوفی و متصدی امور زرتشتیان شد و پس از آن عهده دار منصب وزارت یزد گردید. او هم چنین مدتی متصدی خالصه، کلانتری و استیفای یزد را بر عهده داشت. «باغ چشمه محله ی خیرآباد» و «بازار تازیان» از بناهایی است که وی در طول دوران خدمتش بنا کرد. میزا خلیل الله به اهل علم احترام می گذاشت و به رعایا و زیردستان توجهی خاص داشت. وی حدود هشت سال پس از وزارتش درگذشت و در محله ی «گلشن» به خاک سپرده شد. منبع: جامع مفیدی، 3: 192-190.

در سال 1034 هجری قمری میرزا خلیل الله بهابادی از سوی شاه عباس بزرگ (متوفی 1038) به منصب وزارت و تصدی خالصه و حکومت یزد منصوب شد. یکی از شعرا ماده تاریخ انتصاب وی را در مصراع «کعبه یزد را خلیل آمد» آورده است. محمد مستوفی بافقی در وصف میرزا خلیل الله چنین نوشته است: «آباء و اجداد آن آصف مقام در سلک اشراف و اعیان بهاباد من اعمال قصبه ی بافق انتظام داشته اند و در سنه ی اربع و ثلاثین و الف هجرت نبوی پادشاه زمان اختیار منصب جلیل المرتبه ی وزارت و تصدی خالصه و حکومت دارالعباده ی یزد را بر رأی صواب نمای و فکر مشکل گشایش باز گذاشت. آن جناب با وجود جلالت قدر و نفاذ حکم نسبت به ارباب علم و فضیلت در غایت تواضع و تملق بود و در تعظیم و اجلال سادات و اصحاب کمال بسیار مبالغه می فرمود و در رفاه حال رعایا و زیردستان غایت سعی می نمود. لاجرم از رشحات سحاب عدالتش غنچه ی آمال طبقات اهالی در چمن فرح بشکفت و از زلال مکرمتش نهال امانی کافه ی برایا در گذر روزگار نشو و نما پذیرفت.»

مولف جامع مفیدی در قسمتی دیگر از کتاب خود به خویشاوندی نزدیک میرزا خلیل الله با آخوند ملاعبدالله بهابادی اشاره کرده است: «بر خواطر دانایان سلسله ی انساب پوشیده نماند که فخرالوزرا برهانا خلیل الله ها وزیر قرابت قریبه با آن فاضل افادت دستگاه داشت و بدان واسطه علم مفاخرات می افراشت.»

میرزا خلیل الله برادری عالم و فرزانه نیز داشت: نورا محمد اعلمی، عالم دینی سده 11ق. بنا به گفته مستوفی (م: 1091ق) نورا محمدا جامع علم و عمل بود. وی ادیبانه و با تکلف سخن می گفت او برادر وزیر، میرزا خلیل الله (وزارت: 1034ق)، بود؛ از این رو همواره به حل مشکلات مردم می پرداخت. منبع: جامع مفیدی، 3: 323-321.

به روایت و شهادت تاریخ دوران حکومت میرزا خلیل الله در یزد دوران شکوفایی علمی و پیشرفت های همه جانبه خطه یزد بوده است. درباره حاکمیت قسط و عدل در دوران حکومت او نیز داستان های فراوانی نقل شده است. از جمله روزی فردی خاطی مستوجب اجرای حدود الهی گردید. در حین اجرای حد شرعی(شلاق زدن) کلاه از سر مجرم می افتد، میرزاخلیل الله می گوید اجازه دهید کلاهش را بر سر گذارد، سپس ادامه دهید. (ظاهراً کلاه بر سر گذاشتن در آن زمان از آداب اجتماعی مهم بوده است.)

نجم الدین محمدبن عبدالله یزدی :

نجم الدین محمدبن عبدالله یزدی مؤلف تحفه المنجمین نیز فرزند ملاعبدالله می باشد. ملاتقی و ملا حسن نیز از فرزندان یا نوادگان ملاعبدالله بوده اند.

                                                                                                        محمدرضا خادمی

                                                           رییس دانشگاه آزاد اسلامی بهاباد

کلیه حقوق این سایت برای پایگاه علامه آخوند ملا عبدالله یزدی بهابادی محفوظ است